Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

باشو غریبه کوچک

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

بباشو ،

بهرام بيضايي پس از خلق اثر ستايش شده اي چون مرگ يزدگرد سوم با  باشو سبكي ديگر از سينماي مورد علاقه اش را به روي پرده هاي سينما آورد علي رقم اينكه فيلم به مدت 3  سال توقيف بود.
باشو غريبه كوچك در زمان جنگ تحميلي ساخته شد و بي شك بي تاثير از آن برهه زماني نبود. به طوريكه تمام فيلم بر پايه ي همين جنگ تحميلي استوار است . البته به طور غيرمستقيم و از ديدي متفاوت كه همين نكات است كه اين فيلم را ماندگار كرده است .

فيلم با بمباران يك روستا شروع مي شود و ما كودكي سياه پوست را مي بينيم كه براي فرار از اين مخمصه سوار بر كاميوني شده و از آنجا مي رود و در اينجاست كه فيلم شروع مي شود.
تمام جنگ هايي كه تاكنون اتفاق افتاده علتش عدم درك ميان دو طرف جنگ بوده است و عدم ارتباط ميان دو طرف باعث آغاز جنگ و يك كشتار مي شود . بهرام بيضايي با چنين تعريفي از جنگ فيلم را آغاز مي كند و موضوع عدم درك و تفاهم ميان افراد و به طور كلي بشريت را در جامعه اي كوچك (بين باشو و افراد يك روستا در شمال ) به تصوير ميكشد.
دغدغه بهرام بيضايي در اين فيلم كل بشريت است نه يك تعداد محدودي انسان . او با اين فيلم قصد گفتن اين را دارد كه ارتباط ميان دو انسان فقط از طريق زبان و رنگ و شكل نيست بلكه يك ارتباط عميق دروني است و او معتقد است و اگر انسانها نتواند اين ارتباط را برقرار كنند پس اين همان جنگ است كه ما از آن هميشه به عنوان يكي و شايد بدترين اتفاق اين دنيا حرف مي زنيم .
بهرام بيضايي دقيقا ً‌ دو نقطه ي مقابل به هم را قرار مي دهد . باشو سياه پوست و عرب است در حالي كه نايي (سوسن تسليمي) سفيد پوست و شمالي زبان هاي كاملا ً متفاوت ، روش و آيين متفاوت همه اين ها دلايلي است كه مانع ارتباط آنها مي شود و علت عدم ارتباط باشو با اهالي روستا نيز در همين است . ولي بيضايي به چيزي فراتر از اين ها كار دارد و او دنيايي را مي پسندد كه مردم با نژادهاي مختلف مانعي براي ارتباط با هم ندارند.
و اين فكر خود را با چند سكانس حماسي نشان مي دهد . مثلا ً‌ سكانس مريضي نايي  و طبل زدن باشو –  با فارسي خوندن باشو همه و همه نشان گر همين خلاقيت و ايده ي بهرام بيضايي است .
بهرام بيضايي در فضاسازي اين اثر به درك قابل قبولي رسيده و به گونه اي اين فضاسازي رو انجام داده كه گويا جهاني ديگر براي باشو است و او واقعاً در اين فضا غريبه است و دقيقا ً بيضايي دو نقطه مقابل (متضاد) را آفريده است و اصلي ترين دليل او هم براي اين كار اين است كه نشان دهد ارتباط دروني (تفاهم ميان انسانها ) به شهر يا كشور يا نژاد و هيچ كدام از آنها بستگي ندارد.
بهرام بيضايي به دليل شناخت عميق خودش از تئاتر در فيلم هايش ميزانسن هاي خاصي دارد كه كمتر كسي مي تواند به آن برسد . در اين فيلم هم به خوبي مي بينيم كه تصاوير و فضاها و آن حركات زيبا و پوياي دوربين چه مقدار دلنشين و چشم نواز است به خصوص سكانس پاياني فيلم (كه به آن خواهم پرداخت )
درباره ي بازيگري مي توان گفت بازي سوسن تسليمي در اين فيلم از ماندگارترين بازيهايي بود كه تا به حال در سينما به نمايش درآمده است همچنین نقش نایی از دوست داشتنی ترین نقشهایی است که تا به حال دیده شده است .
بازي وي چنان مورد استقبال بهرام بيضايي بود كه در فيلم هاي اول اش بازيگر اصلي اش سوسن تسليمي است و در اين دوران و از بعد از شايد وقتي ديگر اين عهده بر دوش مژده شمسايي افتاده است .
اگر بخواهيم نگاهي به پايان فيلم بيندازيم به اين نتيجه مي رسيم كه فيلم با وحدت ميان افراد به پايان مي رسد. افراد خانواده بدون اينكه توجهي به اتفاقات داشته باشند بسيار شاداب و خوشحال به درون مزرعه مي دوند تا كلاغ ها و آفات مزرعه را از آن دور كنند.
اگر كمي عميق تر بنگريم مي توان آن مزرعه را به كشور تشبيه كرد كه به آن آفت افتاده و حالا همين مردم با نژادها و فرهنگ هاي مختلف به كمك و ياري آن شتافتند.
در كلام آخر بايد به اين نكته اشاره كرد كه بهرام بيضايي كارگرداني است كه دغدغه هاي بيش از يك جامعه را دارد و نگاه او يك نگاه جهاني است چه در اين اثر و چه در مسافران كه به مرگ مي پردازد و يا گاهي مانند روشنفكري بزرگ از حقوق زنان دفاع مي كند ، بهرام بيضايي روشنفكر سينماي ايران هميشه به همه چيز متفاوت نگاه كرده و خواهد كرد و شايد دليل اينكه مخالفان وي نيز كم نيستند همين است .
ولي چه بخواهيم و چه نخواهيم بهرام بيضايي از بزرگترين كارگردانان و بي شك تاثيرگذارترين نمايشنامه نويس سينماي ايران است .

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *